muzyka

Jaka jest historia gitary? Chcesz się dowiedzieć? Czytaj dalej.

Gitara (wł. chitarra) to instrument muzyczny z grupy instrumentów strunowych szarpanych. Posiada pudło rezonansowe, gryf i progi na podstrunnicy. Przeważnie ma 6 strun, lecz są odmiany z 4, 5, 7, 8, 10 lub 12 strunami. Instrument ten odgrywa ważną rolę w muzyce bluesowej, country, flamenco, rockowej oraz w wielu odmianach popu.

Gitary można podzielić na gitary akustyczne i elektryczne.

Gitara akustyczna

Gitara akustyczna, to gitara, której źródłem wzmocnienia dźwięku jest tylko pudło rezonansowe.

Pierwsze gitary akustyczne pojawiły się w XVII wieku w dobie renesansu i baroku. Były to gitary znacznie mniejsza od współczesnej gitary akustycznej, bardziej delikatne oraz grały ciszej. Zazwyczaj miały 5 chórów A-D-G-H-e. Do zapisu muzyki na gitarę używano często tabulatur wzorowanych na tabulaturach lutniowych.

Znana współcześnie gitara klasyczna wywodzi się od gitary barokowej, która w 2 połowie XVIII otrzymała 6 strunę. Najstarszą zachowaną sześciochórową gitarą jest instrument wykonany przez Francisco Sanguino w 1759. Lutnicy i gitarzyści włoscy i francuscy w latach 80. zaczęli preferować pojedyncze struny. W ten sposób powstał instrument znany jako gitara hiszpańska (w odróżnieniu od gitary angielskiej). Instrument był niezwykle popularny w pierwszej połowie XIX w. wśród amatorów, na salonach oraz jako instrument koncertowy. Współczesny kształt gitary nadał hiszpański gitarzysta i lutnik żyjący w XIX wieku, Antonio de Torres Jurado (1817-1892). Jego najstarszy zachowany instrument pochodzi z 1854. Z jego instrumentów korzystał największy europejski gitarzysta późnoromantyczny Francisco Tárrega. Torres zwiększył menzurę i kształt pudła rezonansowego oraz udoskonalił żebrowanie. Struny nylonowe wyparły struny jelitowe po 1946.

Gitara klasyczna służy głównie do wykonywania utworów muzyki poważnej. Gitara ma miękkie, nylonowe struny, na których dźwięk wydobywa się palcami z paznokciem. Pozwala to na rozmaite techniki gry niemożliwe do uzyskania za pomocą piórka.

Współcześnie gitarami akustycznymi nazywamy gitary ze strunami metalowymi, często wykorzystywanymi w utworach rockowych, które mają nieco węższy gryf od gitar akustycznych. Z powodu użycia strun metalowych konstrukcja musi być mocniejsza. Struny metalowe wydają mocniejszy, metaliczny dźwięk. Pudło rezonansowe jest większe aby jeszcze bardziej wzmocnić dynamikę dźwięku. Węższa szyjka i głębokie wcięcie w pudle umożliwia granie wysokich dźwięków potrzebnych przy graniu partii solowych. Jest przeznaczona głównie do grania akordami jako instrument akompaniujący. Gra się przede wszystkim kostką lub techniką hybrydową (kostka oraz palce).

Gitara elektryczna

Gitara elektryczna to gitara, w której drgania stalowej struny umieszczonej w polu magnetycznym są przekształcane w zmiany napięcia elektrycznego za pomocą przetwornika elektromagnetycznego.

Historia gitary elektrycznej sięga roku 1931, w którym George Beauchamp stracił pracę u producenta gitar National. W domu eksperymentował używając prostych narzędzi i materiałów: kawałków drutu, magnesów itp. Skonstruował pierwszy przetwornik gitarowy. Gitara elektryczna została zbudowana w ciągu jednego wieczoru przez przyjaciela Beauchampa, Paula Bartha, lutnika pracującego dla National. Z prototypem nazwanym „patelnią” (The Frying Pan) wynalazcy udali się do Adolpha Rickenbackera i namówili go do współpracy przy produkcji instrumentu. Firma Rickenbacker produkuje do dziś bardzo cenione gitary basowe. „Patelnia” okazała się wielkim sukcesem. Producent instrumentów muzycznych Gibson w 1935 słynną gitarę elektryczną ES-150 (od Electric Spanish Guitar). Była to gitara z pudłem rezonansowym. Miała charakterystycze dla instrumentów smyczkowych otwory po obu stronach nasady gryfu. Posiadała też zestaw przetworników nowej konstrukcji. Gitara ta osiągnęła wielką popularność. Od początku sprzedawała się w dużych ilościach. Jednymi z pierwszych posiadaczy byli Charlie Christian, gitarzysta big bandu Benny’ego Goodmana i jego przyjaciel, bluesman T-Bone Walker. Christian praktycznie z dnia na dzień awansował na frontmana w orkiestrze, definiując brzmienie gitary jazzowej na całe następne dziesięciolecie. T-Bone Walker stał się wzorem dla bluesmanów oraz gitarzystów rockowych.

ES-150 sprawiała pewne problemy z wibracjami, przydźwiękami i sprzężeniami zwrotnymi. Rozwiązanie przedstawił wynalazca i gitarzysta Les Paul. Jego pomysłem była gitara pozbawiona pudła rezonansowego. Nazwał ją The Log, czyli belka, lub deska. Na frontowej części znalazły się otwory podobne do takich jak w ES-150, lecz były to tylko atrapy. Dla Gibsona takie rozwiązanie okazało się zbyt radykalne i projekt został zarzucony. Postanowiono ulepszyć ES-150.

W 1949 inny producent gitar, Leo Fender, zadebiutował na rynku pierwszą gitarą bez pudła rezonansowego, zwaną Esquire. Później nazwę zmieniono na Broadcaster, ostatecznie na Telecaster. Gitara ta, posiadająca dwa przetworniki typu single-coil, trójpozycyjny przełącznik wybierający przetwornik lub ich kombinacje i 2 potencjometry (regulujące głośność i ton), jest produkowana do dziś praktycznie w niezmienionej formie. Telecaster stał się gitarą popularną wśród muzyków jazzowych i country, a od połowy lat 50. także rockandrollowych.

Gibson, przekonany sukcesem Fendera, zdecydował się wrócić do pomysłu gitary bez pudła. Do współpracy zaprosił wcześniejszego pomysłodawcę i tak powstał w 1952 jeden z najsłynniejszych i produkowany do dziś model nazywany Les Paul. Gibson Les Paul cechuje się ciepłym i łagodnym brzmieniem i wygodą w grze. Mimo wygórowanej ceny, stał się bardzo popularny.

W połowie lat 50. pojawiła się gitara, która pobiła później popularnością wszystkie wcześniejsze. Było to rozwinięcie Fendera Telecastera, model Stratocaster. Gitara posiadała trzy zestawy przetworników, które mogły być uruchamiane w pięciu kombinacjach. Ze względu na swą cenę, jak i wyjątkową elastyczność kształtowania dźwięku stała się najczęściej wybieraną gitarą. Fender sprzedał jej setki tysięcy sztuk. Gitarę wypromował Jimi Hendrix.